X
Jesteśmy tu dla Ciebie
Jesteśmy tu dla Ciebie!

Relacja z osobą z niepełnosprawnością

Popęd seksualny jest odczuwany przez osoby z niepełnosprawnością tak samo jak u osób bez niej. Siła potrzeb seksualnych to kwestia indywidualna, a każdego człowieka można umieścić w spektrum. Dlaczego więc postrzegamy osoby z niepełnosprawnością z pozycji aseksualnej? Częściowo wynika to z opiekuńczości. W takiej sytuacji osobę z niepełnosprawnością postrzegamy nieco jak dziecko, co jest krzywdzące.

Różnica w seksie osób z dysfunkcjami istnieje, jednak wynika z modyfikacji techniki, nie z braku możliwości realizacji w relacjach partnerskich. Jak mówią osoby po doświadczeniu odkrywania swojej seksualności, to niewłaściwe postawy otoczenia wpędzają je w stereotyp aseksualności. Sposób, w jaki są odbierane, tworzy problem z seksualnością w ich postrzeganiu. Często działa tutaj mechanizm wyparcia – „Bez potrzeb seksualnych żyłoby mi się łatwiej”.

Osoby z niepełnosprawnością ruchową, intelektualną mają prawo do uszanowania: ich wolności i prywatności seksualnej, bezpieczeństwa w bliskich kontaktach, równości w stosunku do partnera, wyczerpującej edukacji seksualnej, własnej odpowiedzialnej decyzyjności dotyczącej potomstwa, emocjonalnego wyrażania seksualności i respektowania indywidualności.

Związki interablistyczne to określenie łączące osobę z niepełnosprawnością i osobę bez niej.

Podstawową barierą jest odmienność wyglądu ciała, charakteryzująca często osoby z niepełnosprawnością ruchową. Wpisywanie się w kanon i estetyka fotografowania ciała, tak znaczące kulturowo dla obecnego społeczeństwa, dodatkowo zwiększają marginalizację ze strony potencjalnych osób partnerskich. W takich sytuacjach wózek przesłania człowieka. Osoby z niepełnosprawnością ruchową często cechuje przemieszczenie stref erogennych, a także czucie w miejscach intymnych, mimo przerwania rdzenia kręgowego. To pozwala obu osobom partnerskim odczuwać przyjemność z intymnych zbliżeń.

Miłość i pożądanie są także obecne w życiach każdego, niezależnie od wysokości IQ.

Specjaliści pracujący z osobami z niepełnosprawnością intelektualną podkreślają – jeśli chcesz podjąć temat seksualności w towarzystwie takiej osoby, nie żartuj.

Nawet jeśli Twoje słowa zostaną dobrze zrozumiane, trudniej może być odebrany ich kontekst. Jeśli zostanie powtórzony w innej, nieodpowiedniej sytuacji, może przyczynić się do marginalizacji, a nawet przemocy ze strony otoczenia.

Trudności w znalezieniu osoby partnerskiej znacznie zmniejszają możliwości odkrywania seksualności, podstawowej części każdego życia. W niektórych krajach ten problem został uznany za wymagający rozwiązania systemowego. W Niemczech, Belgii, Szwecji i Holandii jedną z możliwości jest od dawna praca asysta seksualna. Osoba asystencka to specjalnie przeszkolony w tym celu, certyfikowany specjalista. W jej kompetencjach leży pomoc w odkrywaniu własnej, niezależnej seksualności. Taka możliwość różni się więc od zadań osoby pracującej seksualnie.

Kolejną z możliwości jest rehabilitacja seksualna. To proces usprawniający i umożliwiający realizację satysfakcjonującego życia seksualnego. Jej głównym celem jest przywracanie zdrowia seksualnego oraz leczenie lub minimalizowanie zaburzeń seksualnych, które mogą wynikać z niepełnosprawności, choroby lub doświadczonego urazu. W Polsce akcje umożliwiające taki proces wspiera na przykład Fundacja Avalon, dzięki swojemu projektowi Sekson.

Dzięki programowi Sekson Fundacji Avalon na YouTube powstała seria wykładów prowadzonych przez osoby z niepełnosprawnościami, która opowiada o ich doświadczeniach. Jednym z nich jest wystąpienie Renaty Orłowskiej na temat przemocy.

Niepełnosprawność zwiększa podatność na przemoc. Częstsze jest zabieranie poczucia godności, intymności i samostanowienia. Najczęstszymi formami są przemoc psychiczna, seksualna oraz przez zaniedbanie. Jak podkreśla wykładowczyni – niepełnosprawność ogranicza często możliwości, żeby uciec, obronić się, stać na równej pozycji.

W Polsce nie ma statystyk dotyczących przemocy osób z niepełnosprawnościami.

Według badań Parlamentu Europejskiego kobiety z niepełnosprawnościami są czterokrotnie bardziej narażone na przemoc niż ich pełnosprawne rówieśniczki. Brak dostępu do pomocy systemowej, prawnej pozostawia takie osoby z możliwością liczenia tylko na innych.

Jak zachować się przy pierwszym kontakcie z niepełnosprawnymi ofiarami przemocy radzi Niebieska Linia:

– Należy zdać sobie sprawę z kulturowych stereotypów, by im nie ulegać,

– Osoby z niepełnosprawnością należy traktować z szacunkiem i odpowiednio do ich wieku — osoby niepełnosprawne czują się nieswojo, gdy traktuje się je protekcjonalnie oraz oferuje się im pomoc, której nie chcą. Dobrze jest zapytać, czy i jaka pomoc byłaby dla nich przydatna, np. co ułatwiłoby komunikację. Efektywny wywiad z osobą niepełnosprawną wymaga w pierwszej kolejności zrozumienia natury niepełnosprawności i tego, jak może ona wpłynąć na przebieg komunikacji,

– Osoby niepełnosprawne często starają się ukryć nadużycie lub mogą nie być świadome, że są ofiarami przemocy/przestępstwa. Wcześniejsze przygotowanie się do wywiadu, w tym pytań, które chcemy zadać, może w znacznym stopniu pomóc w nawiązaniu kontaktu,

– Bardzo ważne jest wykorzystywanie własnych umiejętności werbalnych i niewerbalnych, by nawiązać dobry kontakt i zwracać uwagę na mowę ciała, zarówno swoją, jak i ofiary,

– W rozmowie należy utrzymywać kontakt wzrokowy z rozmówcą, zwracać się bezpośrednio do niego, a nie przez osoby trzecie. Ponadto nie powinno się mówić o tej osobie w jej obecności, jakby jej tam nie było,

– O ile osoba nie ma problemów ze słuchem, należy mówić normalnym tonem,

– Osoby niepełnosprawne mogą potrzebować więcej czasu, by coś powiedzieć, zrobić lub pokazać, dlatego należy być cierpliwym,

– Jeśli czegoś się nie rozumie, wystarczy poprosić o wyjaśnienie,

– Należy ustalić, czy nasz rozmówca rozumie, co oznacza mówienie prawdy,

– W przypadku przemocy seksualnej, należy ustalić jak ofiara rozumie seksualność i być świadomym własnego stosunku do seksualności i niepełnosprawności,

– Należy poinformować osobę niepełnosprawną o przysługujących jej prawach i możliwościach uzyskania pomocy.

Zobacz także:

Związki i relacje,

Wyuczona bezradność w związku

Zgadzasz się na udostępnienie osobie partnerskiej swojej lokalizacji „ze względów bezpieczeństwa”. Niestety okazuje się, że twoje wyjścia ze znajomymi, do sklepu czy na spacery są skrupulatnie…
Czas czytania: 5 min
Dowiedz się więcej
Przemoc pod lupą,

Nadmierna kontrola w związku

Zaczyna się niewinnie. Kontrolujące zachowania na początku relacji mogą wydawać Ci się nawet urocze, bo nikt się o Ciebie tak nie „troszczył”. Przystajesz na prośby i…
Czas czytania: 5 min
Dowiedz się więcej
Na rozgrzewkę w temacie,

Zabieranie, nieprzyjmowanie antykoncepcji, „nie zdążyłem”

Stealthing dzieje się, kiedy osoba uczestnicząca w stosunku seksualnym ściąga prezerwatywę bez konsensualnej zgody partnera. Taka sytuacja jest potencjalnie obejmowana definicją gwałtu. Dlaczego? Zgoda na jeden…
Czas czytania: 5 min
Dowiedz się więcej
Na rozgrzewkę w temacie,

Daj spokój, każdy to robi!

„Utrata dziewictwa”, określenie stosowane głównie w stosunku do kobiet, to konstrukt językowy warunkujący dużo negatywnych skojarzeń. Wpisane w wyrażenie „strata” sugeruje, że rozpoczęcie życia seksualnego jest…
Czas czytania: 5 min
Dowiedz się więcej
Przemoc pod lupą,

Szantaż emocjonalny

Szantaż nie zawsze jest oczywisty. Choć kojarzy się go z komunikatem „albo–albo”, np. „albo to zrobisz, albo Cię zostawię”, jest to o wiele szersze spektrum. Szantażem…
Czas czytania: 5 min
Dowiedz się więcej
Związki i relacje,

Inne czynności seksualne: oglądanie pornografii

Pornografia jest narzędziem, którego używają, niezależnie od płci, osoby funkcjonujące w związkach. Wchodząc w relacje, poznajemy stopniowo siebie i wzajemne potrzeby seksualne. Możemy różnić się poziomem…
Czas czytania: 5 min
Dowiedz się więcej
Na rozgrzewkę w temacie,

Zjawisko mansplainingu w relacji heteroromantycznej

Czym jest mansplaining? „Kochanie, pozwól, że Ci wytłumaczę…” – każda z nas znalazła się nieraz w sytuacji, kiedy ktoś usiłował wyjaśnić nam, że nie mamy pojęcia,…
Czas czytania: 5 min
Dowiedz się więcej
Przemoc pod lupą,

Manipulacja – jak ją rozpoznać?

W relacji romantycznej i przyjacielskiej/rodzinnej często dochodzi do różnego rodzaju konfliktów, które obie strony rozwiązują najwygodniejszymi dla siebie metodami. W takich sytuacjach poważny problem często stanowi…
Czas czytania: 5 min
Dowiedz się więcej
Związki i relacje,

Czy relacja osoby ateistycznej z osobą wierzącą może być zdrowa?

Według Małego Rocznika Statystycznego Polski 2021 w Polsce nadal 84,8 proc. społeczeństwa określa się jako katolicy (liczba ochrzczonych). To daje możliwość określenia tej wiary jako dominującej,…
Czas czytania: 5 min
Dowiedz się więcej
Przemoc pod lupą,

Orbiting

Spotykacie się kilka razy albo wręcz już dłuższy czas, po czym ta osoba przestaje odbierać telefony czy odpowiadać na wiadomości. Mimo tego wciąż lajkuje twoje zdjęcia…
Czas czytania: 5 min
Dowiedz się więcej

Proszę obrócić urządzenie